قرارداد با بویینگ، قطعی است/ آنها منتظر پیش‌پرداخت هستند

قائم مقام وزریر راه و شهرسازی، گفت: خرید ۸۰ فروند هواپیما از بویینگ در قالب یک قرارداد قطعی به امضا رسیده و یک توافق نامه یا تفاهم نامه نیست.

اصغر فخریه کاشان در گفت‌وگو با مهر درباره ابهاماتی که پیرامون اسناد مبادله شده در هفته گذشته میان مقامات ایرانی و مسئولان بوئینگ وجود دارد، افزود: خرید هواپیما از شرکت بویینگ قراردادی قطعی و الزام آور است و طرفین به اجرای مفاد این قرارداد متعهد شده اند.

وی ادامه داد: البته  ایران ایر از شرکت بویینگ برای دریافت تایید مراجع قانونی درباره این قرارداد مهلتی ۳۰ روزه دریافت کرده است و این تنها شرطی است که در این قرارداد وجود دارد.

به گفته قائم مقام وزیر راه و شهرسازی، از نظر شرکت بویینگ هم این قرارداد، قطعی است اما برای هما این قرارداد وابسته به نظر مسئولان و تایید در داخل کشور است.

این مقام مسئول، قرارنگرفتن ۸۰ فروند هواپیمای خریداری شده ایران در لیست فروش وبسایت بویینگ را نپذیرفت و گفت: خرید از بویینگ در قالب یک قراداد قطعی به امضا رسیده و بویینگ برای این قرارداد بیانیه ای را در سایت خود منتشر کرده است،  مفاد قرارداد هم کاملا روشن و شفاف است و درصورت تایید مراجع قانونی و پرداخت نخستین پیش پرداخت، قرارداد اجرایی می شود.

فخریه کاشان به خرید ایران ایر از شرکت ایرباس اشاره کرد و گفت: طی امروز و فردا هم قراردادی قطعی بین ایرباس و شرکت هواپیمایی ایران ایر به امضا می رسد که این قرارداد هم  قطعی و کاملا الزام آور است.

قائم مقام وزیر راه و شهرسازی درباره ۷ فروند ایرباس شرکت آسمان هم گفت: تحویل هفت فروند ایرباس شرکت آسمان مربوط به قرارداد این هفته نیست و این هواپیماها خریداری نشده بلکه اجاره ای هستند؛ ضمن اینکه اطلاعات خاصی درباره چگونگی اجاره آنها در دست نیست و شرکت آسمان باید در این زمینه اظهار نظر کند.

پیش از این مقامات بویینگ در اظهارات خود، اسناد مبادله شده با مقامات ایرانی برای فروش هواپیما را یک « MOU» معرفی کردند.  طبق تعاریف حقوقی،  MOU  یک تفاهم نامه است نه یک قرارداد قطعی و الزام آور.

فاینانس، ریفاینانس و قراردادهای فاینانس

حتماً در اخبار وقتی حرف از پروژ‌ه‌های بزرگ اقتصادی یا عمرانی به میان می‌آید، نامش را شنیده‌اید. فاینانس یکی از اصلی‌ترین تسهیلات برای اجرای طرح‌های کلان یک کشور است که در ادامه بیشتر با آن آشنا می‌شوید. آن‌گونه که متداول شده، فاینانس به تأمین منابع مالی موردنیاز اجرای پروژه‌ها و خرید تجهیزات طرح‌های تولیدی (سرمایه‌ای) و هم‌چنین خدمات فنی و مهندسی پروژه‌ها با استفاده از تسهیلات اعتباری خارجی میان‌مدت و وفق قراردادهای مالی منعقده با اعتباردهندگان خارجی اطلاق می‌شود.

بازارخبر: در حقیقت فاینانس به معنی تأمین منابع مالی طرح‌های تولیدی توسط مؤسسات مالی نظیر بانک‌ها است که علی‌الاصول بازپرداخت آن‌ها به اعتباردهنده توسط شرکت‌های بیمه اعتبار صادرات تضمین و تأمین‌شده است. این روش که نوعی اعتبار خرید محسوب می‌شود، در قالب اعتبارات میان‌مدت است که بانک‌های اعتباردهنده به خریداران اعتبار اعطاء می‌کند.

به عبارتی دیگر، در مواقعی که فروشنده کالا حاضر به قبول اعتبار اسنادی مدت‌دار نمی‌شو‌د و خریدار به خاطر فقدان نقدینگی قادر به افتتاح اعتبار اسنادی نیست معمولاً خریدار از یک موسسه مالی درخواست می‌کند که وارد معامله شود و وجه معامله را به فروشنده نقداً پرداخت کند. معمولاً این تسهیلات بلندمدت است.

قرارداد این نوع اعتبارات در صورت وجود خط اعتباری فعال، بین بانک ایرانی و خارجی (اعتباردهنده) و تحت نظارت بانک مرکزی منعقد می‌شود. بانک خارجی تا ۸۵درصد مبلغ پروفرما را به متقاضی برای پرداخت وجه اسناد گشایش‌یافته تخصیص می‌دهد. ازنظر فروشنده/ذینفع، این نوع اعتبار دیداری (نقدی) است.

خلاصه آنکه قراردادهای فاینانس بدین مفهوم هستند که یک بانک یا موسسه تجاری خارجی وامی را به‌منظور عملیات معینی به کشور و یا شرکت مشخصی پرداخت کرده و درواقع کنترلی روی هزینه کردن آن ندارد و لذا تعهدی نیز برای به ثمر نشستن طرح نداشته و در سررسیدهای تعیین‌شده‌ای اصل‌ و فرع آن را از طرف قرارداد و یا بانک تضمین‌کننده قرارداد دریافت می‌کند.

آیین‌نامه اجرایی شامل نکات زیر است

  • پیش‌پرداخت: خریدار خارجی باید قبل از حمل کالا نسبت به پرداخت پیش‌پرداخت و میان پرداخت معادل 15درصد ارزش قرارداد اقدام کند. بقیه یعنی 85درصد فاینانس شده و باید در قسط‌های متوالی 6 ماهه بازپرداخت شود. (هرسال 2 قسط)
  • نرخ بهره: نرخ بهره قابل‌اعمال برای اعتبارات صادراتی به طبقه‌بندی کشور خریدار بستگی دارد. کشورهای خریدار یا نسبتاً ثروتمند هستند یا نسبتاً فقیر.
  • دوره اعتبار: حداکثر دوره اعتبار صادراتی به کشورهای نسبتاً ثروتمند تا 5 سال و نسبتاً فقیر تا 10 سال است.

نکات ضعف:

  •  اخذ وثایق سنگین توسط بانک‌ها
  • گران تمام شدن استفاده از تسهیلات فاینانس
  • عدم مشارکت بانک‌ها در تأمین ریال
  • عدم آگاهی سرمایه‌گذاران صنعتی از فاینانس
  • ضعف آموزشی که در ناتوانی کارشناسان متبلور است
  • عدم هماهنگی بین دستگاه‌های مختلف دولتی متصدی فاینانس
  • فقدان کتب، نشریات، فیلم و نوار در خصوص فاینانس
  • فقدان بازار سلف ارز

نکات قوت

  • استفاده از تسهیلات فاینانس به‌مثابه وام‌های نظارت‌شده
  • حق انتخاب فنّاوری روز و مناسب توسط مجریان طرح‌های صنعتی
  • امکان استفاده از منابع مالی بین‌المللی

ریفاینانس چیست؟

به صورت خلاصه، استفاده از تسهیلات کوتاه‌مدت بین‌بانکی (معمولاً یک‌ساله) را ریفاینانس می‌گویند. نوعی گشایش اعتبار اسنادی است که فروشنده/ذینفع در زمان معامله اسناد طبق شرایط اعتبار وجه اسناد را به‌صورت نقد از بانک کارگزار دریافت می‌کند و خریدار با توجه به قرارداد منعقده با بانک در زمان تعیین‌شده در قرارداد اقدام به پرداخت وجه اسناد می‌کند.

حداکثر مهلت خریدار برای پرداخت وجه اسناد یک سال است. کلیه واردکنندگان کالا و خدمات می‌توانند اقدام به گشایش اعتبارات اسنادی با استفاده از خطوط اعتباری بین‌بانکی کنند. واردکننده ایرانی می‌تواند نسبت به خرید کالا به‌صورت مدت‌دار اقدام کند و وجه کالای وارداتی را به‌صورت اقساطی پرداخت کند. درحالی‌که فروشنده، وجه کالای خود را به‌صورت نقدی در زمان ارائه اسناد حمل دریافت می‌کند.

تفاوت بین تسهیلات فاینانس و ریفاینانس

1- حداکثر مدت جهت اعطای تسهیلات ریفاینانس تا یک سال و برای فاینانس بیش از یک سال است.

2- بازپرداخت تسهیلات به بانک‌های خارجی در ریفاینانس توسط بانک‌های تجاری و در فاینانس توسط بانک مرکزی تضمین‌شده است.

3- از تسهیلات فاینانس برای خرید و احداث پروژه‌های سرمایه‌ای و تجهیزات، ماشین‌آلات خطوط تولیدی و خدمات اعم از نصب و راه‌اندازی، آموزش و دانش فنی استفاده می‌شود درحالی‌که از تسهیلات ریفاینانس برای ورود کالاهای خاصی است که بانک تعیین می‌کند، استفاده می‌شود.

4- استفاده‌کنندگان از تسهیلات فاینانس شامل اشخاص حقیقی، اشخاص حقوقی، وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی هستند اما در تسهیلات ریفاینانس علاوه بر اشخاص حقیقی و حقوقی، شرکت‌ها و سازمان‌های وابسته به دولت، چنانچه از منابع بودجه عمومی کشور به‌طورکلی و یا برای ثبت سفارش خاصی استفاده نمی‌کنند مشمول استفاده از این تسهیلات خواهند بود.